ျမတ္ဗုဒၶ၏ မဟာပုရိသလကၡဏာေတာ္ႏွင့္ ဥပဓိ႐ုပ္

 

လူသားသည္ သတၲေလာကတြင္ အသိဥာဏ္အရွိဆံုးသတၲဝါျဖစ္သည္။ လူသည္ မိမိ၏အေကာင္းအဆိုးကို သိသည္။ တစ္ပါးသူ၏ အေကာင္း အဆိုးကိုလည္း ျမင္ေအာင္႐ႈၾကည့္ႏိုင္စြမ္းသည္။

အသိဥာဏ္ပိုင္ေသာ လူသားက နကၡတ္ ေဗဒင္၊ နတ္၊ ေမွာ္၊ အၾကားအျမင္၊ ဂမၻီရ၊ ေဝဒပညာရပ္မ်ားႏွင့္ ဥပဓိ႐ုပ္အေဟာ၊ ေလာကီပညာရပ္မ်ား အေပၚ စိတ္ဝင္စားခဲ့ၾကသည္။

ဥပဓိ႐ုပ္အေဟာပညာရပ္မွာ ကမၻာေပၚတြင္ ႏွစ္ေပါင္းရာေထာင္မကေသာ ကာလ ျမတ္ဗုဒၶဘုရား ရွင္လက္ထက္ကပင္ ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ကမၻာ႔ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုႏွင့္ ဘာသာေပါင္းစံုတို႔က ဥပဓိ႐ုပ္ အေဟာ ပညာရပ္ကို လူသားထုပတ္ဝန္းက်င္တြင္ အသံုးျပဳ၍ သုေတသနျပဳခဲ့ၾကေသာ ဂု႐ုရေသ့ႀကီး၊ ပညာရွင္ မ်ားစြာရွိသည္။ ေယာဂအက်င့္ျမတ္ကို က်င့္ႀကံရာမွ လွ်ိဳ႕ဝွက္နက္နဲေသာ ဥပဓိ႐ုပ္ အေဟာ က်မ္းကို စူးစမ္း ေလ့လာခဲ့ၾကသည္။

ဥပဓိ႐ုပ္အေဟာက်မ္းကို ေလ့လာလိုက္စား ၾကေသာသူမ်ားသည္ ေလာကကို ေအာင္ႏိုင္သူ ဂမၻီရ ပညာရွင္၊ ေဝဒပညာရွင္မ်ားအျဖစ္ ေက်ာ္ၾကားခဲ့ၾက သည္။ ဥပဓိ႐ုပ္အေဟာက်မ္း၊ ေဝဒက်မ္း၊ ေဗဒင္ က်မ္း၊ လကၡဏာက်မ္းတို႔က လူသားတစ္ဦးအေပၚ လႊမ္းမိုးၿပီး က်ားçမ မဟူ ေဟာေျပာတြက္ဆႏိုင္ ေသာ ပညာရပ္ပင္ျဖစ္သည္။

မဟာပုရိသေယာက်ာ္းျမတ္တို႔၏ ၃၂ ပါး ေသာ လကၡဏာေတာ္ကို ျမတ္စြာဘုရားသခင္တြင္ ေတြ႕ျမင္ခြင့္ရၾကသည္။

(၁) ညီညာေသာေျခဖဝါးအျပင္ရွိျခင္း

(၂) ၁၀၈ ကြက္စက္လကၡဏာရွိေသာ ေျခဖ ဝါးရွိျခင္း။

(၃) လံုးဝန္းရွည္ေသာ ဖေနာင့္ရွိျခင္း။

(၄) ရင္းတုတ္ဖ်ားသြယ္ေသာ ေျခေခ်ာင္း လက္ေခ်ာင္းရွိျခင္း။

(၅) ဖြားစအခါကဲ့သို႔ ႏုေသာလက္ရွိျခင္း။

(၆) အတိုအရွည္မရွိ ညီညာေသာလက္ ေခ်ာင္း၊ ေျခေခ်ာင္းရွိျခင္း။

(၇) ျမင့္ေသာ ဖမ်က္ရွိျခင္း။

(၈) ေျခသလံုး၌ အသားစိုင္ရွိျခင္း။

(၉) လက္သည္ ဒူးဆစ္ကို မီျခင္း။

(၁၀) အအိမ္ျဖင့္ ဖံုးလႊမ္းေသာ အဂၤါဇာတ္ရွိ ျခင္း။

(၁၁) ေရႊအဆင္းကဲ့သို႔ေသာ အဆင္းရွိျခင္း။

(၁၂) ႏုနယ္ေသာ အသားအေရရွိျခင္း။

(၁၃) ေမြးညႇင္းအတြင္းတြင္ တစ္ပင္စီသာ ေပါက္ျခင္း။

(၁၄) အေမြးမ်ား အထက္သို႔ေကာ့တက္ေန ျခင္း။

(၁၅) ေျဖာင့္မတ္ေသာ ကိုယ္ရွိျခင္း။

(၁၆) လက္ဖမိုး၊ ေျခဖမိုး၊ ပခံုးစြန္း၊ လည္ ကုပ္တို႔တြင္ ျပည့္ၿဖိဳးျခင္း။

(၁၇) လက္႐ိုးႏွစ္ခုၾကားရွိ ျပည့္ေသာအသား ရွိျခင္း။

(၁၈) ျခေသၤ့၏ကိုယ္ခႏၶာႏွင့္ တူျခင္း။

(၁၉) အလံႏွင့္ အရပ္ညီမွ်ျခင္း။

(၂၀) လွပေသာပခံုး၊ လည္ပင္းရွိျခင္း။

(၂၁) အေၾကာေကာင္းျခင္း။

(၂၂) ျခေသၤ့ေမး႐ိုးႏွင့္တူျခင္း။

(၂၃) သြားေပါင္း (၄၀) ရွိျခင္း။

(၂၄) ညီညာေသာသြားရွိျခင္း။

(၂၅) က်ိဳးက်ဲမရွိေသာ သြားရွိျခင္း။

(၂၆) သြားမ်ားျဖဴစင္၍ သြားစြယ္ရွိျခင္း။

(၂၇) ႏွာေခါင္းေပါက္၊ နားေပါက္တို႔ကို သံုး သပ္ႏိုင္ေသာ လွ်ာရွိျခင္း။

(၂၈) ျဗဟၼာမင္း၏အသံ၊ ကရဝိက္သံႏွင့္တူ ေသာအသံရွိျခင္း။

(၂၉) ညိဳသင့္ရာ၌ ညိဳေသာ မ်က္လံုးအိမ္ ရွိျခင္း။

(၃၀) ႏြားငယ္၏ မ်က္လံုးအိမ္ကဲ့သို႔ မ်က္လံုး အိမ္ရွိျခင္း။

(၃၁) မ်က္ခံုးႏွစ္သြယ္ အလယ္တည့္တည့္၌ ဥဏၰလံုေမြးရွင္ေတာ္ရွိျခင္း။

(၃၂) နဖူးသင္းက်စ္ရွိျခင္း။

ျမတ္ဗုဒၶ၏ မဟာပုရိသလကၡဏာေတာ္ ၃၂ ပါးကို သုတ္ပါေထယ် လကၡဏသုတ္တြင္ ဖြင့္ဆိုခဲ့ သည္။

ထို႔ျပင္ လကၡဏာေတာ္ငယ္ ရွစ္ဆယ္ျဖာျဖင့္ ႐ုပ္ခႏၶာေတာ္ကို ႐ႈျမင္သံုးသပ္သည္။ မဟာပုရိသ ၃၂ ပါးေသာ လကၡဏာေတာ္ႀကီး၏ အၿခံအရံျဖစ္ ေသာ ရွစ္ဆယ္ေသာ လကၡဏာေတာ္ငယ္တို႔က ဂုဏ္က်က္သေရရွိလွသည္။

မဟာပုရိသ ၃၂ ပါးေသာ လကၡဏာေတာ္ ႀကီးႏွင့္ လကၡဏာေတာ္ငယ္ ရွစ္ဆယ္တို႔သည္ သံုး ေလာကထြတ္ထား ျမတ္ဗုဒၶ၏လကၡဏာေတာ္မ်ား သာ ျဖစ္ၾကသည္။ မဟာပုရိသတို႔မွအပ လူသာမန္ တို႔ပါရွိခဲေသာ သြင္ျပင္ျဖစ္သည္။ ဘုန္းကံႀကီးမား ေသာ ပါရမီရွင္ပုရိသ ေယာက်ာ္းမ်ားတြင္သာ လကၡဏာေတာ္ သံုးေလးခုမွ် ပါရွိႏိုင္ၾကသည္။

ထူးျခားေသာလကၡဏာေတာ္တို႔က ပုရိသ ေယာက်ာ္းျမတ္ သူေဌး၊ သူျြကယ္၊ ပညာရွင္၊ မွဴး မတ္၊ မင္းတို႔တြင္ ပါဝင္သည္။

ေယာက်ာ္းျမတ္တို႔၏ လကၡဏာမ်ားတြင္ ရွည္ျခင္း ငါးပါး၊ တိုျခင္း ေလးပါး၊ နီျခင္း ခုနစ္ပါး၊ ေမာက္ျခင္းေျခာက္ပါး၊ ေျပျပစ္ႏူးညံ့ျခင္းငါးပါး၊ နက္ ျခင္း ႏွစ္ပါး၊ ထူျခင္း သံုးပါး၊ ႀကီးျခင္း သံုးပါး၊ အေသး ငါးပါးတို႔ျဖင့္ ၿပီးျပည့္စံုလွ်င္ ေယာက်ာ္း ေကာင္း ေယာက်ာ္းျမတ္တို႔၏ ၾကန္အင္လကၡဏာပင္ ျဖစ္သည္။

(၁) ရွည္ျခင္းငါးပါးတြင္ လက္႐ံုးရွည္ျခင္း၊ ေမးဖ်ားရွည္ျခင္း၊ ႏွာေခါင္းရွည္ျခင္း၊ လွ်ာရွည္ျခင္း၊ ဦးေခါင္းရွည္ျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။

(၂) တိုျခင္းငါးပါးတြင္ အဂၤါဇတ္တိုျခင္း၊ လက္ တိုျခင္း၊ ေက်ာတိုျခင္း၊ ျမင္းေခါင္းတိုျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။

(၃) နီျခင္းခုနစ္ပါးတြင္ လက္ဖဝါးနီျခင္း၊ မ်က္ဆံနီျခင္း၊ ႏႈတ္ခမ္းနီျခင္း၊ သြားဖံုးနီျခင္း၊ လက္ ဆစ္မ်ားနီျခင္း၊ ေျခဖ်ားနီျခင္း၊ အာေခါင္နီျခင္းတို႔ျဖစ္ သည္။

(၄) ေမာက္ျခင္းငါးပါးတြင္ လက္ေမာက္ျခင္း၊ ဖမိုးေမာက္ျခင္း၊ ပခံုးေမာက္ျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္း ေမာက္ျခင္း၊ ရင္ေမာက္ျခင္း၊ နဖူးေမာက္ျခင္းတို႔ျဖစ္ သည္။

(၅) ေျပျပစ္ႏူးညံ့ျခင္းငါးပါးတြင္ အသားအေရ ႏူးညံ့ျခင္း၊ စကားေျပာဆိုႏူးညံ့ျခင္း၊ ဆံပင္ႏူးညံ့ေျပ ျပစ္ျခင္း၊ ႏႈတ္ခမ္းႏူးညံ့ျခင္း၊ အသြားအလာႏူးညံ့ေျပ ျပစ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။

(၆) နက္ျခင္းႏွစ္ပါးတြင္ ခ်က္နက္ျခင္း၊ အသံ နက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။

(၇) ထူျခင္းသံုးပါးတြင္ နားအသားထူျခင္း၊ နားအဖ်ားထူျခင္း၊ နားကင္းထူျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။

(၈) ႀကီးျခင္းသံုးပါးတြင္ ေပါင္ႀကီးျခင္း၊ ဦး ေခါင္းႀကီးျခင္း၊ နဖူးႀကီးျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။

(၉) အေသးငါးပါးတြင္ အဆစ္ေျပသျဖင့္ လက္ေခ်ာင္းေသးျခင္း၊ ေျခေခ်ာင္းေသးျခင္း၊ သြားအ စဥ္တညီတညြတ္တည္းေသးျခင္း၊ ဆံပင္ေသးျခင္း၊ လက္သည္းေျခသည္း ေသးျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။

မိန္းမတို႔၏ ေကာင္းျခင္း ၆၄ ပါးရွိရာ ေျခ လကၡဏာ ၁၆ ပါး၊ ကိုယ္လကၡဏာ ၁၆ ပါး၊ စိတ္လကၡဏာ ေျခာက္ပါး၊ လက္ဖဝါးလကၡဏာ ၁၃ ပါး၊ မ်က္ႏွာလကၡဏာ ရွစ္ပါး၊ သြားလကၡဏာ တစ္ပါး၊ မ်က္စိလကၡဏာ ေလးပါး၊ ဆံပင္လကၡဏာ သံုးပါးတို႔ျဖစ္ၾကသည္။

ေယာက်ာ္း မိန္းမတို႔၏ ယုတ္မာေသာလကၡဏာမွာ

(၁) အနံ အလ်ား ျခားနားမသိေအာင္ ႀကီးစြာေသာဖဝါးရွိျခင္း၊

(၂) ပဲ့ပဲ့ကုပ္ကုပ္ ပုပ္ေသာေျခ သည္းလက္သည္းရွိျခင္း၊

(၃) ပါးေရတြန္႔ေလ်ာ့ ေက်ာ၊ ဝမ္း တစ္ကိုယ္လံုးမွာ  စက္ဆုတ္ဖြယ္ထမင္း ဆုပ္ကဲ့သို႔ တြဲရရြဲရေသာ အသားရွိျခင္း၊

(၄) အံသြား က်ိဳးျပတ္၍ အထက္ႏႈတ္ခမ္းမ်ားလည္း ပါး႐ိုးခိုက္လု နီးပါး ထုႀကီးလ်က္ရွည္ျခင္း၊

(၅) ပါးေစာင္ႏွစ္ဖက္မွ ယိုထြက္ေသာ အရည္သည္ စက္ဆုပ္လုခမန္းရွိျခင္း၊

(၆) မက်ိဳးဘဲက်န္ေသးသည့္ ေရွ႕သြားလည္း ႏႈတ္ ခမ္းသား မဖံုးေအာင္ေခါျခင္း၊

(၇) ရင္းပိန္ ဖ်ားေမာက္ ေကာက္ေသာ ႏွာေရာင္ရွိျခင္း၊

(၈) အိုးစရည္း ေလာက္နီးနီး အိုင္းေသာဝမ္းရွိျခင္း၊

(၉) တြန္႔ကိုင္း ေလးေရးကဲ့သို႔ ေကာက္ေကြးေသာ ေက်ာကုန္းသည္ ရွိျခင္း၊

(၁၀) တစ္ဖက္က်ဥ္းက်ယ္ မတင့္တယ္ေသာ မ်က္စိရွိျခင္း၊

(၁၁) ျဖဴနီေျပာက္က်ား ဖြားလ်ား ေသာ မုတ္ဆိတ္က်င္စြယ္ရွိျခင္း၊

(၁၂) ဦးေခါင္း၌ ဆံပင္လည္း ျဖဴနီေရာေထြး၍ ေရႊေသာအဆင္းလည္း ရွိျခင္း၊

(၁၃) အေခါက္ထူစြာ တြန္႔လိပ္ေသာ အေရ ရွိျခင္း၊

(၁၄) ရင္ဘတ္၊ လည္ပင္း၊ မ်က္ႏွာတို႔၌ မွဲ႔မည္းေျပာက္က်ားသည္ စက္ဆုပ္ဖြယ္ရွိျခင္း၊

(၁၅) မြဲျပာသီေမွာင္ ေၾကာင္ေသာမ်က္စိရွိျခင္း၊

(၁၆) ခါး၊ ေက်ာကုန္း၊ လည္ကုပ္ ဤသံုးပါးေသာအရပ္တို႔၌ ႐ိႈင္းခ်ိဳင့္ရွိျခင္း၊

(၁၇) အ႐ိုး အဆက္ မစပ္၍ တဆတ္ ဆတ္ခါလ်က္ ေဆာင္ေပၚသြားျခင္းျဖင့္ ခြင္ေကာက္ ေသာ ေျခလည္းရွိျခင္း၊

(၁၈) ႀကီးမားႀကံ့ခိုင္ေသာ ကိုယ္၊ ႐ုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းေသာ အရာရွိျခင္းတို႔ ျဖစ္ ၾကသည္။

 

သုတသႏၷိစယမူက်ယ္က်မ္းတြင္ အဂၤါဇာတ္ ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဥပဓိဝပတၲိျဖစ္၍ ခႏၶာကိုယ္ခြ်တ္ ယြင္းမႈ မေကာင္းက်ိဳးေပးတတ္သည္။

လံုးရပ္သဏၭာန္ ၾကန္အင္လကၡဏာမျပည့္စံု ေသာသူသည္ ဆင္းရဲတတ္သည္။ ႐ုပ္ရည္ႏူးညံ့ေသာ သူသည္ စိတ္ႏူးညံ့တတ္သည္။ ႐ုပ္ရည္ၾကမ္းသည္။

 

ဦးေခါင္းလကၡဏာ

လူ၏ဦးေခါင္းလကၡဏာသည္ ျမင့္ျမတ္ဆံုး ေနရာတြင္ရွိသည္။ ဦးေခါင္းႀကီးမႈ အမ်ားခင္မင္တတ္ သည္။ ဦးေခါင္းလံုးမႈ ေကာင္းစားတတ္သည္။ ဝန္း လွ်င္ ဂုဏ္မရွိတတ္ပါ။ ငယ္မူ ဝန္တိုတတ္သည္။ နဖူးေမာက္မူ ျပဳစုတတ္သည္။ ဆင္ဦးကင္းႏွင့္တူမူ အမ်ားခ်စ္တတ္သည္။ ေနာက္ေစ့ထြက္မူ Óာဏ္ထိုး ထြင္းတတ္သည္။ ေနာက္ဘက္နက္မူ ပ်င္းရိတတ္ သည္။

 

နားရြက္လကၡဏာ

နားရြက္ႀကီးမူ ျပဳစုတတ္သည္။ ငယ္မူ ၿငိဳျငင္ တတ္သည္။ ဝန္းမူ ပညာရွိတတ္သည္။ ခြ်န္မူ မင္း ျဖစ္တတ္သည္။ ရွည္မူ ပညာႀကီးတတ္သည္။ နား တြင္းက်ယ္မူ ေက်ာ္ေစာသည္။ နားေမြးမ်ားမူ လူ အမ်ား ခ်စ္တတ္သည္။

 

မ်က္စိလကၡဏာ

မ်က္စိက်ယ္မူ ဥာဏ္ႀကီးသည္ ဝန္းမူ လွ်ပ္ ေပၚတတ္သည္။ ညိဳမူ ေတာင္းရမ္းတတ္သည္။ ေၾကာင္မူ ၾကမ္းတမ္းတတ္သည္။ မ်က္ခမ္းနီမူ လူမုန္းမ်ားတတ္သည္။

 

ႏွာေခါင္းလကၡဏာ

ႏွာေခါင္းသည္ ေၾကာင္ႏွာေခါင္းႏွင့္တူမူ ပ ညာရွိတတ္သည္။ က်ားသစ္ႏွာေခါင္းႏွင့္တူမူ ၾကြယ္၀တတ္သည္။ ႏွာခြ်န္မူ မိတ္ေဆြမ်ားတတ္သည္။ ႏွာ တိုမူ ဥစၥာတိုးပြားတတ္သည္။ ႏွာပြမူ ၾကမ္းၾကဳတ္ တတ္သည္။

 

လွ်ာလကၡဏာ

လွ်ာလယ္႐ိႈက္မူ ေရႊ၊ ေငြ၊ စပါးေပါမ်ား တတ္သည္။ က်ီးလွ်ာႏွင့္တူမူ ခ်စ္သူေပါမ်ားတတ္ သည္။ လွ်ာဝန္းမူ ပညာတတ္သည္။ လွ်ာရွည္မူ အမ်ားခဝပ္ရသည္။

 

သြားလကၡဏာ

သြားႀကီးမူ ၿမဲၿမံတတ္သည္။ ငယ္မူ ဆင္းရဲ တတ္သည္။ သြားက်ဲမူ ဥာဏ္ရွိတတ္သည္။ သြားစိပ္မူ စကားၾကြယ္တတ္သည္။ သြားခြ်န္မူ အမ်ားခ်စ္တတ္ သည္။

 

ႏႈတ္ခမ္းလကၡဏာ

ႏႈတ္ခမ္းငယ္မူ ေပ်ာ္ရႊင္တတ္သည္။ ႏႈတ္ခမ္း ႀကီးမူ၊ ထူမူ ဆင္းရဲတတ္သည္။ ႏႈတ္ခမ္းနီမူ ဘုန္းရွိ တတ္သည္။ ႏႈတ္ခမ္းျဖဴမူ အမ်ားပူေဇာ္တတ္သည္။ မည္းမူ ႐ႈပ္ေပြတတ္သည္။ ႏႈတ္ခမ္းပါးမူ စကား ေကာင္းတတ္သည္။

 

ဥပဓိ႐ုပ္အေဟာပညာရပ္သည္ ႐ူပလကၡ ဏာကိုအေျခခံ၍ နိမိတ္ဖတ္ေသာပညာရပ္ျဖစ္သည္။ ဥပဓိ႐ုပ္ပညာရပ္သည္ ေမွာ္ေဗဒင္၊ နတ္ေဗဒင္၊ နကၡ ေဗဒင္ပညာရပ္မ်ားႏွင့္ မသက္ဆိုင္ပါ။

ဥပဓိ႐ုပ္အေဟာပညာရပ္မွာ အတိတ္ဘဝကို လည္း မေဟာပါ။ အနာဂတ္ဘဝကိုလည္း မဖြင့္ဆို ပါ။ ပစၥဳပၸန္က်က် လူ႕ဘဝ၏အေကာင္းအဆိုး၊ အမွား အမွန္၊ အတက္အက်ကိုသာ ဖြင့္ဆိုျပေသာပညာရပ္ ျဖစ္သည္။

လူ႕ေလာကအသိုင္းအဝိုင္းတြင္ လူကဲခတ္ ပညာရပ္ကို လူသားခ်င္းက ဥပဓိ႐ုပ္ကိုၾကည့္႐ႈအကဲ ခတ္ၿပီး ေပါင္းသင့္သူႏွင့္ မွီဝဲဆည္းကပ္သင့္သူတို႔ကို ရွာေဖြေပါင္းသင္းသင့္ပါေၾကာင္း …။

 

ျမန္ဂုဏ္ေဆာင္