ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ မုခ်ေအာင္ရမည္

ကြ်န္ေတာ္ကား ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနသူျဖစ္သည္။ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၏ ရပ္ဘုရား၊ ရြာဘုရားမွာ ေရႊဘုန္းပြင့္ေစတီေတာ္ ျဖစ္သည္။ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ဗိုလ္တေထာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေရေက်ာ္ ရပ္ကြက္မွ လူမ်ား အမ်ားဆံုး လာေရာက္ ဖူးေျမာ္ ၾကေသာ ေစတီျဖစ္သည္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔၏ အယူ အဆအရ၊ ဤေစတီကို ဖူးေျမာ္လွ်င္ ဘုန္းကံပြင့္ သည္ဟု အယူအဆရွိၾက၍ ရပ္နီးမွသာမက ရပ္ေဝး မွ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားလည္း လာေရာက္ဖူးေျမာ္ ၾကသည္။

စာေမးပြဲနီးေသာ လမ်ားတြင္ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူ၊ လူငယ္လူရြယ္မ်ားကို အမ်ားဆံုးေတြ႕ရ သည္။ ဆီမီးထြန္းၾက၊ ပန္း၊ ေရခ်မ္း ကပ္လွဴၾက၊ ပုတီးစိပ္ၾက၊ ဆုေတာင္းၾကႏွင့္ လူငယ္မ်ား၊ ဘာသာ ေရးကို အားကိုးအားထားျပဳလာၾကသည္။ မိဘမ်ား က တိုက္တြန္း၍ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေဗဒင္ဆရာ၊ ယၾတာ ဆရာမ်ားက တိုက္တြန္းေဟာေျပာ၍ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဘာ ေၾကာင့္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ား၊ လူငယ္ လူရြယ္မ်ားက ရတနာသံုးပါးကို ယံုၾကည္ အားထားၾကျခင္းမွာ ဝမ္းေျမာက္ဖြယ္ပင္ ျဖစ္သည္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေက်ာင္းသားဘဝက ပညာဝန္ ဆရာႀကီး ဦးခင္သန္းဆိုသူ ရွိခဲ့သည္။ ျမန္မာ့အသံ ကေန၍ မၾကာမၾကာ ေဟာေျပာေလ့ရွိသည္။ တကၠသိုလ္ဝင္ စာေမးပြဲေျဖခါနီးအခ်ိန္ ဆရာႀကီး ေဟာေျပာခ်က္ သင္ခန္းစာတစ္ခုတြင္ ပါရွိသည့္ နတ္တင္ရမယ္ဟူေသာ ဆိုဆံုးမခ်က္တစ္ရပ္ကို ျပန္ လည္သ တိရမိသည္။ စာေမးပြဲနီး၍ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ားသည္ ေဗဒင္ဆရာတစ္ဦးထံတြင္ ေဗဒင္သြားေမးၾကသည္။ ယၾတာေခ်ရန္ အႀကံဥာဏ္ ေတာင္းၾကသည္။ ေဗဒင္ဆရာက နတ္တင္ရမယ္ ဟူ၍ ေျပာေသာအခါ “ဘယ္နတ္ကို တင္ရမလဲ ဆရာ”ဟု ေမးၾကသည္။ ဆရာႀကီးကား၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ သိကၡာရွိသူျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းသားလူငယ္   မ်ားအေပၚ ေစတနာထားသူျဖစ္သည္။ “ဟဲ့ … နတ္တင္ရမယ္ဆိုတာ နင္တတ္ရမယ္လို႔ေျပာတာ၊ နတ္မတင္၊ နင္မတတ္ဘဲ ဘယ္လိုစာေမးပြဲ ေအာင္ ႏိုင္မလဲ”ဟု ေျပာလိုက္သည္။ ေက်ာင္းသားမ်ားကို စာႀကိဳးစားၾကရန္၊ မိမိကိုယ္ကို အားကိုးၾကရန္ တိုက္ တြန္းေသာစကားျဖစ္သည္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔တကၠသိုလ္ ဝင္ ေက်ာင္းသားဘဝက ဆရာႀကီးဦးခင္သန္း၏ ေဟာေျပာပို႔ခ်ခ်က္ကို ယေန႔အသက္ ၇၀ ေက်ာ္သည့္ တိုင္ေအာင္ မေမ့ႏိုင္ဘဲ စြဲၿမဲလ်က္ရွိသည္။ စာေမးပြဲ နီး၍ စာက်က္ပ်င္းမည္ျဖစ္တိုင္း ဆရာႀကီး၏ ေဟာ ေျပာခ်က္ကို ျပန္၍ ေတြးေတာရသည္။ ဤသို႔လွ်င္ ကြ်န္ေတာ္တို႔သည္ ငယ္ရာမွႀကီး လာၾကၿပီးေအာင္ ျမင္မႈမ်ားလည္း ရသင့္သေလာက္ ရခဲ့ၾကသည္။

ကြ်န္ေတာ္သည္ ငယ္စဥ္ အခါက ဆရာသမားမ်ားႏွင့္ အနီး ကပ္ေနခဲ့ရသူတစ္ဦး ျဖစ္သည္။ ဆရာသမားမ်ား၏ ဆိုဆံုးမမႈ ေအာက္တြင္ ႀကီးျပင္းခဲ့ရသူတစ္ ဦးျဖစ္သည္။ ကြ်န္ေတာ္၏ ဆရာ သမားမ်ားသည္ ကြ်န္ေတာ့္အား ဆိုဆံုးမရာတြင္ ဗုဒၶ၏ အေတြးအ ေခၚ၊ ဗုဒၶ၏ ေဒသနာမ်ားႏွင့္ပါ ေပါင္းစပ္ၿပီး ေခတ္မီမီေတြးေခၚ ေနထိုင္တတ္ရန္ ဆိုဆံုးမေလ့ ရွိၾကသည္။

“ကိုယ့္ကိုယ္ကိုသာ အားကိုးရမည္”ဟု ဆံုးမ ေသာအခါ မ်ားတြင္ “အတၲာဟိ အတၲေနာ နာေထာ၊ ေကာဟိ နာေထာ ပေရာသိယာ”ဟူေသာ ေဒသနာ ကို ရြတ္ဆိုျပေလ့ရွိသည္။ “မိမိ သည္သာလွ်င္ မိမိ၏ ကိုးကြယ္အားထားရာ ေပတည္း။ မိမိမွ တစ္ပါးေသာ အဘယ္သူ သည္ ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္ႏိုင္အံ့နည္း”ဟူ၍ အဓိပၸာယ္ရရွိေပသည္။ အဘယ္မွ် ေကာင္း မြန္ ထိေရာက္ေသာ စကားေပတည္း။

ကြ်န္ေတာ္ အလြန္ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ေသာ ဆံုးမစကားတစ္ခု ေဒသနာတစ္ခုရွိသည္။ စာအုပ္ ငယ္တစ္အုပ္တြင္ ယင္းေဒသနာအား “ဘာမဆို ေအာင္ရမည္”ဟူ၍ ေခါင္းစဥ္တပ္ေပးထားသည္။  ကြ်န္ေတာ္ အလြန္ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ေသာ ဆံုးမစကား၊  အလြန္ေကာင္းမြန္ေသာ ေဒသနာစကားျဖစ္၍ စာ႐ႈ သူမ်ား အထူးသျဖင့္ တက္လူ လူငယ္မ်ားအတြက္   အလြတ္က်က္မွတ္ထားႏိုင္ရန္ အျပည့္အစံုေဖာ္ျပပါ မည္။

 

ဆႏၵဝေတာ၊ ကႎနာမကမၼံ၊ နသိဇၥ်တိ၊

ဝီရိယဝေတာ၊ ကႎနာမကမၼံ၊ နသိဇၥ်တိ၊

စိတၲဝေတာ၊ ကႎနာမကမၼံ၊ နသိဇၥ်တိ၊

ပညဝေတာ၊ ကႎနာမကမၼံ၊ နသိဇၥ်တိ၊

 

“ဆႏၵဝေတာ၊ ျပင္းျပေသာ အလိုဆႏၵရွိသူ အား၊ ကႎနာမ၊ အဘယ္မည္ေသာ၊ ကမၼံ၊ အမႈကိစၥ၊ ဟူသမွ်သည္၊ နသိဇၥ်တိ၊ မၿပီးစီးဘဲ ရွိႏိုင္ပါအံ့နည္း၊ သိဇၥ်တိဧဝ၊ မုခ်အမွန္၊ ဧကန္ၿပီးစီးေအာင္ျမင္ရမည္ သာတည္း”

 

“ဝီရိယဝေတာ၊ ထက္သန္ေသာ ဝီရိယရွိသူ အား၊ ကႎနာမ၊ အမည္ေသာ၊ ကမၼံ၊ အမႈကိစၥဟူသမွ်   သည္၊ နသိဇၥ်တိ၊ မၿပီးစီးဘဲ၊ ရွိႏိုင္အံ့နည္း၊ သိဇၥ်တိဧဝ မုခ်အမွန္၊ ဧကန္ၿပီးစီး၊ ေအာင္ျမင္ ရ မည္သာတည္း”

“စိတၲဝေတာ ထက္သန္ေသာ စိတ္ရွိသူအား၊    ကႎနာမ၊ အဘယ္မည္ေသာ၊ ကမၼံ အမႈကိစၥဟူသမွ် သည္၊ နသိဇၥ်တိ၊ မၿပီးစီးဘဲ ရွိႏိုင္ပါအံ့နည္း။ သိဇၥ်တိဧဝ၊ မုခ်အမွန္၊ ဧကန္ၿပီးစီး၊ ေအာင္ျမင္ ရမည္သာတည္း”

“ပညဝေတာ၊ ထက္ျမက္ေသာ ပညာရွိသူ အား၊ ကႎနာမ၊ အဘယ္မည္ေသာ ကမၼံ၊ အမႈကိစၥ၊ ဟူသမွ်သည္၊ နသိဇၥ်တိ၊ မၿပီးစီးဘဲ၊ ရွိႏိုင္ပါအံ့နည္း၊   သိဇၥ်တိဧဝ၊ မုခ်အမွန္၊ ဧကန္ၿပီးစီး၊ ေအာင္ျမင္ ရမည္သာတည္း”

မည္မွ်ထိေရာက္၊ မည္မွ်ေခတ္မီေသာ ေဒသနာ၊ ဩဝါဒ၊ ဆံုးမစကားျဖစ္သနည္း။ ႀကီးပြား ေရး၊ ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္၊ ေန႔စဥ္ ရြတ္ဆိုေနရ မည့္၊ ေန႔စဥ္လိုက္နာေနရမည့္ ေဒသနာမ်ား၊ ဩဝါဒ မ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း အထူးဆိုဖြယ္ရာ မရွိေတာ့ၿပီ။

ႀကီးပြားခ်မ္းသာေရးအတြက္၊ ေလာကဓံ တရားကို ႀကံ႕ႀကံ႕ခံႏိုင္ေရးအတြက္၊ ဗုဒၶသည္ လူသား မ်ားအား ဆိုဆံုးမခဲ့သည္။ ကြ်န္ေတာ္အႀကိဳက္ ႏွစ္သက္ဆံုးေသာ ဆံုးမစကား၊ ကြ်န္ေတာ္ေျခာက္ ႏွစ္သားခန္႔ကပင္ သင္ၾကားခဲ့ရေသာ ဆံုးမစကား တစ္ခုရွိသည္။ ၄င္းမွာ မဂၤလသုတ္တြင္ ပါရွိသည့္ “ဖု႒ႆ ေလာကဓေမၼဟိ” အစခ်ီေသာ ေဒသနာ ေတာ္ တရားေတာ္ျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းသားလူငယ္ မ်ား၊ တက္လူမ်ာ၊ အလြတ္က်က္မွတ္ထားရန္အ တြက္ အျပည့္အစံုေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

“ဖု႒ႆ ေလာကဓေမၼဟိ

စိတၲံယႆ၊ နကမၸတိ

အေသာကံ၊ ဝိရာဇံ၊ ေခမံ

ဧတံ၊ မဂၤလမုတၲမံ”

ဤမဂၤလာတရားေတာ္ကို ေက်ာင္းသား လူငယ္မ်ား၊ တက္လူမ်ား၊ ႀကီးပြားခ်မ္းသာလိုသူ မ်ားသည္ အိပ္ရာထတိုင္းလည္း ရြတ္သင့္သည္။ အိပ္ရာဝင္ခါနီးတိုင္းလည္း ရြတ္သင့္သည္။ သံုးေခါက္ လည္း ရြတ္သင့္သည္။ ခုနစ္ေခါက္လည္း ရြတ္သင့္ သည္။ ကိုးေခါက္လည္း ရြတ္သင့္သည္။ ရြတ္ႏိုင္ ေလ ေကာင္းေလဟုသာ တိုက္တြန္းလိုက္ခ်င္သည္။ အနက္အဓိပၸာယ္ကို သိေလ အႏွစ္သာရကို သေဘာ ေပါက္ေလျဖစ္သည့္အတြက္ မွတ္ရလြယ္ေသာ ဒဂုန္ ဦးထြန္းျမင့္၏ မဂၤလာကဗ်ာကိုပါ ေဖာ္ျပလိုက္ပါ သည္။

 

“ဆင္းရဲခ်မ္းသာ သဘာဝကို

ေတြ႕ႀကံဳေနၾက၊ လူတိုင္းေပ

ေကာင္းဆိုးႏွစ္တန္ အစံုတြဲလို႔

တစ္လဲစီလွည့္ အၿမဲေန

ေလာကဓံႀကံဳ မၿဖံဳတမ္းေပါ့

မတုန္စမ္းနဲ႔ စိတ္ခိုင္ေစ

ေသာကကိုထိန္း၊ ရမၼက္သိမ္း

ေအးၿငိမ္းခ်မ္းသာေန

အဲဒါမွ ဗုဒၶဝါဒ ကမၻာ႔မဂၤလာေတြ”

“ဆင္းရဲခ်မ္းသာ သဘာဝ၊ ေတြ႕ႀကံဳေနက် လူတိုင္းေပ”တဲ့။ မည္မွ်မွန္ကန္ေသာ စကားေပ နည္း။ ေကာင္းဆိုးႏွစ္တန္ အစံုတြဲလို တစ္လဲစီလွည့္ အၿမဲေနတဲ့။ မည္မွ် သဘာဝက်ေသာ စကားေပ နည္း။ ေလာကဓံႀကံဳ မၿဖံဳတမ္းေပါ့ မတုန္လႈပ္စမ္းနဲ႔ စိတ္ခိုင္ေစတဲ့။ မည္မွ်အားမာန္ပါလွေသာ စကား ျဖစ္သနည္း။ ယေန႔ကမၻာတြင္ ေအာင္ျမင္ေနသူမ်ား၊ လူသားတို႔အတြက္ တာဝန္ယူေနၾကရေသာ အဖြဲ႕ အစည္းမ်ား၊ အစိုးရမ်ားသည္ အခက္အခဲအမ်ိဳးမ်ိဳး ကို ႀကံဳေတြ႕ေနရေသာ္လည္း ေအာင္ျမင္မႈပန္းတိုင္ ကို လွမ္းကိုင္ႏိုင္ၾကျခင္းမွာ အခက္အခဲမ်ားကို ေက်ာ္ လႊားႏိုင္ၾကျခင္းမွာ ေလာကဓံႀကံဳ မၿဖံဳတမ္းေပါ့၊ မတုန္လႈပ္စမ္းနဲ႔ စိတ္ခိုင္ေစဟူေသာ ဗုဒၶ၏ ဩဝါဒ စကားႏွင့္အညီ က်င့္သံုးေနၾကျခင္းေၾကာင့္ ဆိုလိုက္ ခ်င္သည္။

ကြ်န္ေတာ္ ငယ္စဥ္အခါက ေဗဒင္၊ လကၡဏာ ပညာတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ အလြန္နာမည္ႀကီးေသာ ဆရာႀကီးတစ္ဦးႏွင့္ နီးနီးကပ္ကပ္ ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရဖူး သည္။ ထိုဆရာႀကီးသည္ ကြ်န္ေတာ့္အား တပည့္ လိုသေဘာထားကာ ေဆာင္ပုဒ္တစ္ခုကို သင္ေပး ခဲ့ဖူးသည္။ အခက္အခဲေတြ႕တိုင္းထို ေဆာင္ပုဒ္ကို  ကြ်န္ေတာ္သည္ ရြတ္ဆိုေလ့ရွိသည္။ ထိုေဆာင္ပုဒ္ ကို စာဖတ္သူမ်ားအား လက္ေဆာင္ေပးျခင္းျဖင့္ ဤေဆာင္းပါးကို အဆံုးသတ္လိုက္ပါသည္။

“ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ မုခ်ေအာင္ရမည္”

ေမာင္ဥာဏ္စိန္