ပဌမံဘိုးဘိုးအောင် အမြဲရွတ်ဖတ်လေ့ရှိတဲ့ ပဌမံအစချီ ဂါထာ(သို့) “တန်ပြန် ဂါထာတော်”

ဤဂါထာတော်မြတ်ကြီးသည် မူရင်းမူမှန်ဖြစ်၍ တန်ခိုးအာနုဘော် လွန်စွာကြီးမားလှ၏။

ကျွန်ုပ်တို့မြန်မာပြည် ဝိဇ္ဇဓိုရ်သမိုင်းတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားလှသော ပဌမံဘိုးဘိုးအောင် အမြဲမပြတ်ရွတ်ဖတ် သရဇ္ဈာယ်ခဲ့သော “ပဌမံအစချီ”ဂါထာတော်မြတ်ကြီးကို ခုနှစ်ရက်သားသမီးအပေါင်း အကျိုးများစေရန်အတွက် ရေးသားတင်ပြပါမည်။

ဤဂါထာတော်မြတ်ကြီးသည် ပုဂံခေတ်ကပင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။ မူရင်းရေးဖွဲ့ သီကုံးသူ မှာ “သင်္ခေပဝဏ္ဏဋီကာကျမ်းပြုအကျော် အရှင်သဒ္ဓမ္မဇောတိပါလဆရာတော်” ဖြစ်၏။ ထိုသင်္ခေပဝဏ္ဏဋီကာ၂၉၆-လာ ဂါထာတော်မြတ်ဖြစ်၏။ ရှင်တော်မြတ် ဗုဒ္ဓဟောကြားတော်မူခဲ့သော သစ္စာ (၄)ပါးမြတ်တရားကို ကျစ်လစ်သိပ်သည်းသော အနက်အဓိပ္ပါယ် ကျယ်ဝန်းသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဂါထာ ဗန္ဓသီကုံးရေးဖွဲ့ထားခြင်းဖြစ်၏။ သစ္စာ တစ်ပါးစီတွင် အနက်အဓိပ္ပါယ် အကျယ် (၄)ပါးစီ ရှိကြောင်းပြဆိုထား၍ “သစ္စာအနက် (၁၆)ချက် ဂါထာကျော်”ဟုလည်း ခေါ်တွင်ကြောင်း သိရှိမှတ်သားရပါ၏။ တဖန် ဤပဌမံအစချီ ဂါထာတော်မြတ်နှင့် ပက်သက်၍ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ မိန့်ကြားချက် ကိုလည်း နောက်ခံသမိုင်း အထောက်အထားခိုင်လုံစေရန် ရေးသားတင်ပြပါဦးမည်။ “ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး”ဟု ဆိုလိုက်သည်နှင့် မြန်မာ့စာပေလောကတွင် နေလို လလို ထင်ရှားသော “ဇိနတ္ထပကာသနီကျမ်းပြုအကျော်”ဟူသော ဝိသေသနှင့် ယှဉ်တွဲ၍ မြင်မိကြပါလိမ့်မည်။ ထို့အပြင် မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးဖခင်ကြီး စာပေပညာရှင်ကြီး ဆရာကြီးသခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ ငယ်ဆရာတော်ဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရှိကြပါလိမ့်မည်။
မှန်ပါ၏။ ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ စာပေတို့သည် ခိုင်ခန့်တိကျ၍ ရေပက်မဝင်အောင် စေ့စပ်သေချာလှ၏။ ထို့ကြောင့် ဆရာတော်၏ လက်စွမ်းပြ(မာစတာပိစ်) လက်ရာမွန်ဖြစ်သော “ဇိနတ္ထပကာသ နီကျမ်းကြီး”ကား ဘယ်နှစ်ကြိမ်မှန်း မသိရလောက်အောင် ယနေ့အချိန်ထိ အကြိမ်ကြိမ်ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေနေံဆဲဖြစ်၏။ ဆရာတော်၏ စာပေလက်ရာတို့တွင် ဂါထာဋ္ဌမန္တာန်တို့နှင့် ပက်သက်၍ ဖွင့်ဆိုထားခြင်းမှာ မရှိသ လောက်နည်းပါးသော်လည်း “ပဌမံ အစချီ သစ္စာအနက်(၁၆)ချက်ဂါထာကျော်”ကိုမူ အောက်ပါအတိုင်း ရှားရှားပါးပါး လေးလေးနက်နက် ဖွင့်ဆိုမိန့် ကြားထားသည်ကို တွေ့ရှိရ၏။

“ဤဂါထာကျော်ကို အမြဲမပြတ် ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်က ထင်ထင်ရှားရှား အကျိုးထူး ခံစားခွင့်များရရှိနိုင်ပေသည်။ ဤဂါထာကား တစ်ပါဒ၌ သ-ဂိုဏ်းလေးခုစီရှိသော ‘တောဋက’ ဂါထာတည်း။ လေနတ် စောင့်သော သ-ဂိုဏ်းချည်းဖြစ်၍ လည်းကောင်း၊ သစ္စာအနက်(၁၆)ချက် မှန်ကန်သည်ဖြစ်၍ လည်းကောင်း၊ အာနုဘော် ထက်မြက်လှသည်။အကျိုးများစွာပေးနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် ရှေးသူတော်ကောင်းတို့ အဆောင်အရွက် ပြု ကြကုန်သည်” ဟူ၍ မိန့်ဆိုခဲ့လေ၏။

သို့ဖြစ်၍ ခုနှစ်ရက်သားသမီးအပေါင်း အကျိုးများစေရန် ရည်သန်လျက် ‘ပဌမံ အစချီ သစ္စာအနက်(၁၆)ချက်ဂါထာကျော်’ ကို အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပေတော့၏။

ပဌမံ သကလက္ခဏ မေကပဒံ၊
ဒုတိယာဒိ ပဒဿ နိဒဿနတော။
သမနိ ဒုနိမာ သမဒူ သနိဒူ
ဝိဘဇေ ကမတော ပဌမေန ဝိနာ

အနက် ပဌမံ – ရှေးဦးစွာသော၊ မေကပဒံ – တစ်ခုသော အနက်အဖို့သည်၊ သက လက္ခဏ – မိမိ၏ သဘော လက္ခဏာအနက်သည်၊ ဟောတိ – ဖြစ်၏။

ဒုတိယာဒိ ပဒဿ – ဒုတိယအစရှိသော အနက်အဖို့ကို။ သမနိ -သမုဒယ-မဂ္ဂ နိရောဓသစ္စာကိုလည်းကောင်း။ ဒုနိမာ -ဒုက္ခ – နိရောဓ မဂ္ဂသစ္စာကိုလည်းကောင်း။ သမဒူ – သမုဒယ – မဂ္ဂ ဒုက္ခသစ္စာကိုလည်းကောင်း။ သနိဒူ – သမုဒယ – နိရောဓ ဒုက္ခသစ္စာကို လည်းကောင်း။ နိဒဿနတော – ထောက်ထား၍ မြင်အပ်သောကြောင့်။ ပဌမေန – ပဌမအနက်နှင့်။ ဝိနာ – ကင်း၍။ ကမတော-အစဉ်အတိုင်း ဝိဘဇေ – ဝေဖန်ရာ၏။

(မှတ်ချက်။ ။သစ္စာတစ်ပါးစီတွင် အနက်အဓိပ္ပါယ် အကျယ်လေးပါးစီရှိကြောင်းကိုမူ အကျယ်တဝင့် ရေးသားတင်ပြခြင်း မပြုတော့ပေ။)

ဤဂါထာတော်မြတ်ကြီးသည် မူရင်းမူမှန်ဖြစ်၍ တန်ခိုးအာနုဘော် လွန်စွာကြီးမားလှ၏။ ထိုကြောင့် စာပေပညာရှင်ကြီးများနှင့် သူတော်စင် သူတော်မြတ်အပေါင်းတို့က အလေး ထား၍ ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်၏။ ရှေးဆရာကြီးများက “တန်ပြန်ဂါထာတော်” ဟူ၍လည်း သတ်မှတ်ကြလေ၏။ အရေးအကြောင်း ရှိပါက ရေသန့်သန့်ကို မန်းပြီးသကာလ အဆောင်အရွက်ပြုနိုင်ကြပါကြောင်း အကျိုးမျှော်၍ ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ရေး ထုတ်လိုက်ရပေတော့သတည်း။ ဗဟုသုတ အသိအလိမ္မာတိုးပွားကြပါစေ။

ဇော်လွင်ထွန်း

{ကျမ်းကိုး – သုသု့၏ အစွမ်းထက်မြက်သော ဓမ္မစက်ဂါထာတော်များကျမ်း။}