တေဘာင္ဆိုသည္မွာဘာလဲ

တေဘာင္ဆိုသည္မွာ ေရွးအခါကပညာရွိမႉးမတ္မ်ား သည္ရွင္ဘုရင္မ်ား ထင္ရာ မစိုင္းမိေစရန္ ဉာဏ္တစ္မ်ိုး နွင့္ ျမွောက္ေသာစာ၊ ေျခာက္ ေသာစာမ်ားကို ေခၚသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ပညာရွင္အခ်ို့ကလည္း တေဘာင္ဟူသည္ မွာ သဘင္သည္၊ သူရူး၊ ကေလးငယ္ တို့၏ နႈတ္ ဖ်ားမွ ထူးထူးျခားျခား သီဆိုေအာ္ဟစ္ျကေသာ အသံ ကို ေကာက္ယူျခင္းဟု ဆိုပါသည္။ တမင္နားေထာင္ျခင္းမဟုတ္ဘဲ ထူးထူးျခား ျခား ျကားရေသာအသံကို တေဘာင္ဟုေခၚျပီး တ မင္ ေခ်ာင္းေျမာင္း၍ နားေထာင္ေသာအသံကို စနည္း ဟု ေခၚပါသည္။

မာဃေဒဝလကၤ࿿ာသစ္တြင္‘စနည္းကိုေတာင္၊ တေဘာင္ကိုေျမာက္၊ ယူေကာက္နွိုင္းညွိ၊ ဆိုရိုးရွိ ရွင့္’ ဟု ဆိုထားပါသည္။ ေတာင္အရပ္မွ ျကားေသာ အသံကို စနည္းဟု ေကာက္ယူရျပီး ေျမာက္အရပ္မွ ျကားရေသာအသံကို တေဘာင္ဟု ေကာက္ယူရမည္ဟု ဆိုလိုပါသည္။ ျမန္မာအဘိဓာန္ကမူ တေဘာင္ဆိုသည္မွာ နိမိတ္စကားဟု ဖြင့္ဆိုပါသည္။ လူအမ်ား အမွတ္မထင္ သူသူငါငါ ေျပာဆိုေရပန္းစားရာမွတစ္ဆင့္ တေဘာင္မ်ား ေပၚေပါက္လာတတ္သကဲ့သို့ မည္သည့္အဓိပၸါယ္ မွန္းမသိေသာ္လည္း ရြတ္ဆို၍ ေကာင္းေသာ ေျကာင့္ ရြတ္ဆိုျကရာမွ တစ္ဆင့္ တစ္တိုင္းလံုး တစ္ျပည္လံုးသို့ တေဘာင္အျဖစ္ ပ်ံ့နွံ့သြားသည္ မ်ားလည္း ရွိတတ္ပါသည္။

တေဘာင္မ်ားသည္ တိုင္းျပည္နိုင္ငံတြင္ ျဖစ္လာလတၱံ့ေသာအခ်င္းအရာမ်ားကို နိမိတ္ျပ ျခင္းဟုလည္း ယံုျကည္ျကပါသည္။ ‘‘မုန့္လံုးကိုစကၠူကပ္၊ ျကာကလပ္နဲ့ဆြမ္း ေတာ္တင္၊ ပလႅင္ေပၚကေမ်ာက္ကေလး၊ ဆင္း တယ္လို့ေျပး’’ဟူေသာ တေဘာင္ကို အေျကာင္း ျပု၍ အဘဘိုးမင္းေခါင္သည္ ျမန္မာ့ေျမမွ နယ္ ခ်ဲ့မ်ား ဆင္းေျပးေစရန္ ပုပၸါးေတာင္ကလပ္ထိပ္ တြင္ ကမၻာလံုးေစတီကို တည္ခဲ့သည္ဟု မွတ္ သားရပါသည္။ ဤဘက္ေခတ္တြင္လည္း ‘မွားပါတယ္ ကိုေသာင္းရယ္’၊ ‘ေသျပီဆရာ’ဟူသည္မ်ားမွာလည္း ေခတ္ကို နိမိတ္ျပေသာ တေဘာင္စကားမ်ားအျဖစ္ ေကာက္ယူျကပါသည္။ ထို့ေျကာင့္ တိုင္းျပည္တြင္ တေဘာင္စာမ်ား ေပၚေပါက္လာလွ်င္ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ သေဘာ မထားဘဲ စဉ္းစားေတြးေတာဆင္ျခင္သင့္ျကေပေျကာင္း …။ ။

ဇင္လဲ့ရည္နြယ္